Flevoland is ontstaan door de Zuiderzeewerken: een zeer groot project waarvan de besluitvorming en uitvoering heel veel jaar heeft gekost. De geschiedenis van het OostvaardersWold leert ons dat zo’n project vandaag de dag waarschijnlijk onmogelijk zou zijn. De Raad van State heeft vorige week de belangrijkste drager van het plan, het Provinciale Inpassingsplan, vernietigd na bezwaren van agrariërs in het gebied. Het belangrijkste argument van de Raad van State is dat de financiering van het project te onzeker is om door te zetten. De ironie wil juist dat de Provincie Flevoland momenteel een rechtszaak voert tegen het Rijk om de eerder toegezegde miljoenen euro’s toch te ontvangen. Daarmee zou het project OostvaardersWold financieel gezond zijn en dus uitvoerbaar.
Enkele jaren geleden heeft het Rijk aan de provincies opdracht gegeven om een aantal robuuste ecologische verbindingen aan te leggen. In Flevoland wilde het Rijk graag de Oostvaardersplassen met de Veluwe, via het Horsterwold, met elkaar verbinden. Deze verbinding kreeg de naam Oostvaarderswold. Het Rijk zou voor een groot deel van de financiering zorgen.
Maar het Oostvaarderswold was meer dan alleen een natuurstrook door Zuidelijk Flevoland. Met de groei van de stad is behoefte aan nieuwe recreatiegebieden en parken, sportterreinen, woonlocaties en werkgelegenheid. Bovendien was bekend dat het gebied ten oosten van Almere in hoog tempo aan het dalen was en daardoor er op termijn een aanpassing van het watersysteem nodig zou zijn. De verbreding van de snelweg A6 en de ontwikkeling van het bedrijventerrein De Vaart IV en VI zouden volgens de Natuurbeschermingswet in het gebied worden gecompenseerd met de aanleg van terreinen speciaal voor de kiekendief. Tenslotte zouden gekapte bomen in de bebouwde kom van Almere volgens de Boswet in het gebied opnieuw worden aangeplant. In het Oostvaarderswold zouden al deze behoeften worden gecombineerd tot een gecombineerde zone ten oosten van Almere waarin al deze functies en behoeften een plek krijgen. De agrariërs in het gebied zouden geheel worden uitgekocht en kregen de keuze om elders in Flevoland opnieuw een boerenbedrijf te beginnen.
Halverwege vorig jaar was ruim tweederde van de grond door de provincie al aangekocht of was er een overeenkomst met de aanwezige boeren gesloten. Eind vorig jaar zijn de planologische procedures geheel afgerond, op de beroepszaak bij de Raad van State tegen het Provinciaal Inpassingsplan na.
Sinds vorige week lijkt de verdere uitvoering van het project uitermate onwaarschijnlijk, ondanks jarenlange afspraken met de Rijksoverheid. De juristen van de Provincie zijn hard bezig om de uitspraak van de Raad van State te bestuderen en de precieze gevolgen hiervan in beeld te brengen. Nu enkele boeren gebruik willen maken van hun recht tot terugkoop en het Wereld Natuur Fonds ook uit project is gestapt, wordt het OostvaardersWold een lastige klus om verder te ontwikkelen.
Het is afwachten hoe de nog steeds bestaande vraag naar nieuwe recreatiegebieden en parken, sportterreinen, nieuwe woonlocaties en werkgelegenheid voor Almeerders wordt opgelost. Ook de bodemdaling in het gebied vraagt om een antwoord. En tenslotte moeten bestaande afspraken met Rijkswaterstaat en de gemeente Almere over compensatie in het kader van de Natuurbeschermingswet en de Boswet toch worden gehonoreerd. Suikerbieten, aardappelen en intensieve veehouderij zullen in ieder geval het antwoord niet bieden.